فاضل دیه به معنای مقدار اضافی دیه‌ای است که در مواردی که دیه مجنی علیه با دیه جانی متفاوت است، باید پرداخت شود. در این حالت، برای اجرای قصاص قاتل، لازم است که اولیای دم، فاضل دیه را به اولیای جانی پرداخت کنند. محاسبه این مبلغ در شرایطی که بزه‌دیدگان متعدد هستند و درخواست قصاص از سوی بازماندگان وجود دارد، ممکن است پیچیده باشد.

در این مقاله، تلاش شده است تا نحوه محاسبه فاضل دیه به صورت ساده و با استفاده از مثال‌های متعدد آموزش داده شود. فرض‌های مختلفی مانند جنسیت بزه‌دیدگان (مرد یا زن) و تعداد بزهکاران (یک یا چند نفر) مورد بررسی قرار گرفته‌اند. هدف این مقاله ارائه روشی ساده برای حقوق‌دانان و دیگر علاقه‌مندان به مباحث فقهی و حقوقی مرتبط با فاضل دیه است.